cách chơi chứng khoán cho người mới bắt đầu

Cách chơi chứng khoán cho người mới bắt đầu

Bài viết sẽ giúp nhà đầu tư mới bắt đầu (nhà đầu tư F0) có cái nhìn rõ nét hơn về cách chơi chứng khoán, cách thức đầu tư chứng khoán, bao gồm: Kiến thức, khái niệm cơ bản và hướng dẫn chi tiết các bước cần thiết để đầu tư chứng khoán hiệu quả.

bắt mạch thị trường VPS

I. Nắm được các kiến thức cơ bản trong đầu tư chứng khoán

1. Thuật ngữ chứng khoán

  • Cổ phiếu là loại chứng khoán xác nhận quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư đối với mã cổ phiếu đang nắm giữ. Người nắm giữ cổ phiếu trở thành cổ đông và đồng thời là chủ sở hữu của công ty phát hành. Trên thị trường chứng khoán (TTCK) hiện nay, mã cổ phiếu là chuỗi 3 ký tự (chữ hoặc số) – được doanh nghiệp đăng ký và được Sở Giao dịch chứng khoán phê duyệt với điều kiện không trùng với các mã cổ phiếu đang lưu hành trên thị trường. Ví dụ: VCB (mã cổ phiếu của Ngân hàng CP Ngoại thương Việt Nam), VIC (mã cổ phiếu của CTCP Vincom)…

Thị trường giao dịch chứng khoán là địa điểm trao đổi thông tin để tập hợp lệnh mua, bán và giao dịch chứng khoán.

Đầu tư cổ phiếu là việc tìm kiếm lợi nhuận từ việc mua bán cổ phiếu trên TTCK. Nhà đầu tư mở tài khoản tại công ty chứng khoán (CTCK) bất kỳ. Sau đó thực hiện mua bán cổ phiếu trên web/app giao dịch của CTCK đó. Nhà đầu tư có thể mua tất cả các mã cổ phiếu trên thị trường bằng tài khoản chứng khoán (TKCK) đã mở. 

Chu kỳ thanh toán T+2: Theo quy định hiện tại, hai ngày sau khi khớp lệnh mua hoặc bán chứng khoán ở ngày T, cổ phiếu hoặc tiền bán mới về tài khoản của nhà đầu tư. 

2. Các nguồn thu nhập từ đầu tư chứng khoán

  • Hưởng chênh lệch giá cổ phiếu, được tính bằng công thức:

Lãi/ lỗ = Giá bán – Giá mua – (Thuế + Phí giao dịch)

Ví dụ: Ngày 10/5: Mua 1000 mã HPG với giá 46.000/ cổ

Giá mua = 46.000 * 1000 = 46.000.000

Ngày 1/6: Bán 1000 mã HPG với giá 55.000/ cổ

Giá bán = 55.000 * 1000 = 55.000.000

  • Thuế + Phí giao dịch 

= Phí giao dịch khi mua + Phí lưu ký chứng khoán + Phí giao dịch khi bán + Thuế khi bán

= 46.000*1000*0,1% + 1000*0,27 + 55.000*1000*0,1% + 55.000*1000*0,1%  

= 156.270

  • Lãi = 55.000.000 – 46.000.000 – 156.270 = 8.843.730
  • Cổ tức (bằng tiền mặt hoặc cổ phiếu): Là một phần lợi nhuận sau thuế được chia cho các cổ đông của một công ty cổ phần.

Ví dụ:  Ngày 21/05/2021, CTCP Tập đoàn Hoà Phát (HPG) trả cổ tức bằng cổ phiếu năm 2020 tỷ lệ 35%. Như vậy, cổ đông nắm giữ 100 cổ phiếu HPG sẽ nhận được thêm 35 cổ phiếu mới.

Ngày 21/05/2021, CTCP Tập đoàn Hoà Phát chi trả cổ tức năm 2020 bằng tiền với tỷ lệ 5%. Như vậy, 1 cổ phiếu HPG sẽ nhận được: 5% x 10.000 = 500 đồng.

  • Cổ phiếu thưởng: Có 2 trường hợp thưởng cổ phiếu là thưởng cho người có công đóng góp và thưởng cho tất cả các cổ đông.
  • Cổ phiếu ưu đãi: Cổ phiếu ưu đãi cho phép cổ đông nắm giữ nó được trả cổ tức trước cổ đông nắm giữ cổ phiếu phổ thông.

3. Kiến thức cơ bản trong đầu tư chứng khoán

a. Sàn giao dịch chứng khoán

  • Có 4 sàn giao dịch chứng khoán trên thị trường bao gồm: 
    • Sở giao dịch chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (HOSE)
    • Sở giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX)
    • Sở giao dịch chứng khoán Upcom (UPCOM)
    • Sàn giao dịch chứng khoán phi tập trung OTC
Sàn giao dịch tập trung:
  • HOSE: Biên độ dao động tối đa của cổ phiếu thuộc HOSE là ± 7%/ngày.
  • HNX: Biên độ dao động tối đa của cổ phiếu thuộc HNX là ±10%
  • UPCOM: Biên độ dao động tối đa của cổ phiếu thuộc UPCOM là ±15%.

Doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán nào, cần đáp ứng điều kiện theo yêu cầu của sàn đó. Trong đó, HOSE là sàn có điều kiện chặt chẽ nhất. Sàn UPCOM yêu cầu ít điều kiện nhất. 

Sàn giao dịch phi tập trung:
  • OTC: Sàn giao dịch cổ phiếu được phát hành ở trung tâm giao dịch chứng khoán nhưng chưa niêm yết giá. Đối với cổ phiếu trên sàn OTC, nhà đầu tư không giao dịch trên bảng điện tử bằng TKCK. Thay vào đó, việc chuyển nhượng mua/ bán thường qua các nhà môi giới hoặc trực tiếp giữa người bán và người mua một cách thủ công (ký xác nhận trên giấy) thông qua xác nhận của các CTCK hoặc công ty chủ thể, tùy vào từng cổ phiếu.

Các công ty hiện này đa phần đi theo chiến lược chào bán trên sàn UPCOM. Sau đó chuyển niêm yết trên sàn chứng khoán HNX hoặc HOSE tuỳ theo nhu cầu của doanh nghiệp. 

b. Thời gian và phương thức giao dịch

  1. Giá mở cửa là giá thực hiện tại lần khớp lệnh đầu tiên trong ngày giao dịch chứng khoán. Giá mở cửa gồm giá mua và giá bán chứng khoán được xác định theo phương thức đấu giá.
  2. Giá đóng cửa là giá thị trường của các cổ phiếu vào thời điểm đóng cửa một phiên giao dịch trên TTCK cụ thể. 
  3. Giá tham chiếu là giá đóng cửa của ngày giao dịch trước đó và là cơ sở để xác định giá trần, giá sàn của ngày giao dịch hiện tại. 
thời gian và phương thức giao dịch

Chú thích:

  • ATO: Lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá mở cửa.
  • ATC: Lệnh giao dịch tại mức giá khớp lệnh xác định giá đóng cửa.
  • LO: Là lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại một mức giá nhất định hoặc tốt hơn.
  • MP: Là lệnh mua chứng khoán tại mức giá bán thấp nhất hoặc lệnh bán chứng khoán tại mức giá mua cao nhất hiện có trên thị trường (Chỉ dùng cho sàn HOSE).
  • MTL: Tương tự lệnh MP nhưng áp dụng cho sàn HNX.
  • MOK: Lệnh thị trường khớp toàn bộ hoặc hủy, nếu lệnh không khớp toàn bộ được thì sẽ tự hủy lệnh.
  • MAK: Lệnh thị trường khớp và hủy, lệnh sẽ khớp toàn bộ hoặc một phần, phần còn của lệnh sẽ bị hủy ngay sau khi khớp lệnh.
  • PLO: Là lệnh mua hoặc bán chứng khoán tại mức giá đóng cửa sau khi kết thúc phiên khớp lệnh định kỳ đóng cửa (sau 14h45).

Đối với nhà đầu tư mới, các lệnh phổ biến nhất là LO, ATO, ATC.

c. Nguyên tắc khớp lệnh

Ưu tiên theo thứ tự sau:

  • Ưu tiên về lệnh
    • Phiên khớp lệnh định kỳ: ATO, ATC
    • Phiên khớp lệnh liên tục: MP, MTL, MOL
  • Ưu tiên về giá
    • Đối với lệnh Mua: Ưu tiên giá cao
    • Đối với lệnh Bán: Ưu tiên giá thấp
  • Ưu tiên về mặt thời gian cho lệnh được đặt trước

d. Xem bảng giá chứng khoán

Việc đọc bảng giá hiệu quả sẽ giúp nhà đầu tư theo dõi được diễn biến thị trường. Từ đó, đưa ra quyết định mua/ bán phù hợp với diễn biến nhanh chóng của thị trường.

Dưới đây là giao diện của bảng giá chứng khoán VPS:

xem bảng giá chứng khoán
Quy định về màu sắc giúp nhà đầu tư nhận biết về những thay đổi đang diễn ra trên thị trường:
  • Giá màu tím: Giá cao nhất được phép giao dịch trong ngày của mã chứng khoán tương ứng.

Ví dụ: Cổ phiếu DQC trên sàn HOSE vào ngày 21/6/2021 có giá tham chiếu là 20.3; giá hiện tại là 21.7; % tăng giá là 6,90% => Giá hiển thị màu tím. (Mức giá tăng lớn nhất thoả mãn đồng thời bước giá và biên độ giao dịch)

  • Giá màu xanh lá cây: Giá tăng so với giá tham chiếu của mã chứng khoán tương ứng. 

Ví dụ: Cổ phiếu ABT trên sàn HNX vào ngày 21/6/2021 có giá tham chiếu là 27.9; giá hiện tại là 28.3; % tăng giá là 1,43% => Giá hiển thị màu xanh lá cây.

  • Giá màu vàng: Giá tham chiếu. 

Ví dụ: Cổ phiếu ABC trên sàn UPCOM vào ngày 21/6/2021 có giá tham chiếu là 13.1; giá hiện tại là 13.1 => Giá hiển thị màu vàng.

  • Giá màu đỏ: Giá giảm so với giá tham chiếu của mã chứng khoán tương ứng.

Ví dụ: Cổ phiếu ACB trên sàn HOSE vào ngày 21/6/2021 có giá tham chiếu là 35.0; giá hiện tại là 34.75; % giảm giá là 0,71% => Giá hiển thị màu đỏ.

  • Giá màu xanh nước biển: Giá thấp nhất được phép giao dịch trong ngày của mã chứng khoán tương ứng. 

Ví dụ: Cổ phiếu TSC trên sàn HOSE vào ngày 21/6/2021 có giá tham chiếu là 12.75; giá hiện tại là 11.9; % giảm giá là 6,67% => Giá hiển thị màu xanh nước biển. (Mức giá giảm lớn nhất thoả mãn đồng thời bước giá và biên độ giao dịch).

II. Xác định khoản tiền dành cho việc đầu tư

Tài khoản chứng khoán của nhà đầu tư sau khi mở không yêu cầu phải duy trì số dư tối thiểu vì vậy khoản tiền mà nhà đầu tư cần sẽ tuỳ thuộc vào mã chứng khoán và số lượng chứng khoán mà nhà đầu tư mua. Để xác định được đầu tư chứng khoán cần bao nhiêu tiền, nhà đầu tư cần nắm được các quy định pháp luật về đơn vị giao dịch trên các sàn giao dịch chứng khoán.

Đơn vị giao dịch trên các sàn giao dịch chứng khoán

  • SÀN HOSE: Số lượng tối thiểu mà nhà đầu tư có thể mua được cổ phiếu trên sàn HOSE là 100 cổ phiếu đối với một mã chứng khoán.

Ví dụ: Nhà đầu tư mua cổ phiếu MWG (Công ty Cổ phần đầu tư Thế giới di động) trên sàn HOSE, ngày 21/06/2021, có giá trị là là 143.000 đ/ cổ phiếu. Số lượng mua tối thiểu là 100 cổ phiếu thì nhà đầu tư sẽ cần số tiền là: 143.000 x 100 = 14.300.000 đ.

  • SÀN HNX: Số lượng tối thiểu mà nhà đầu tư có thể mua được cổ phiếu trên sàn HNX là 100 cổ phiếu đối với một mã chứng khoán. 

Ví dụ: Nhà đầu tư mua cổ phiếu SHB (Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn – Hà Nội) trên sàn HNX, ngày 18/06/2021, có giá trị là là 29.900 đ/ cổ phiếu. Số lượng mua tối thiểu là 100 cổ phiếu thì nhà đầu tư sẽ cần số tiền là: 29.900 x 100 = 2.990.000 đ.

  • Sàn UPCOM: Số lượng tối thiểu mà nhà đầu tư có thể mua được cổ phiếu trên sàn UPCOM là 100 cổ phiếu đối với một mã chứng khoán. 

Ví dụ: Nhà đầu tư mua cổ phiếu BSR (Công ty Cổ Phần Lọc – Hoá Dầu Bỉm Sơn) trên sàn UPCOM, ngày 21/06/2021, có giá trị là là 21.500 đ/ cổ phiếu. Số lượng mua tối thiểu là 100 cổ phiếu thì nhà đầu tư sẽ cần số tiền là: 21.500 x 100 = 2.150.000 đ.

Do đó, không có quy định nào về số tiền tối thiểu cần có để đầu tư chứng khoán. Nhà đầu tư hoàn toàn có thể mua cổ phiếu chỉ với vài triệu đồng. 

III. Các bước để đầu tư chứng khoán cho người mới bắt đầu

cách chơi chứng khoán
Các bước để đầu tư chứng khoán cho người mới bắt đầu

1. Mở tài khoản chứng khoán

Mở tài khoản là bước đầu tiền cần thực hiện nếu muốn tham gia đầu tư chứng khoán. Việc mở tài khoản là hoàn toàn miễn phí với thủ tục nhanh chóng và đơn giản. Nhà đầu tư có thể lựa chọn mở tài khoản chứng khoán eKYC. Đây là phương thức định danh khách hàng trực tuyến) tại VPS. Không chỉ loại bỏ những rào cản địa lý, thời gian mà còn giúp nhà đầu tư dễ dàng thực hiện các thao tác 100% trên nền tảng trực tuyến mọi lúc mọi nơi và bảo mật. 

  • Đăng ký mở tài khoản chứng khoán tại đây: 
mở tài khoản VPS

2. Nộp tiền vào tài khoản chứng khoán

Sau khi đã có số TKCK, nhà đầu tư có thể nộp tiền vào tài khoản để bắt đầu giao dịch, mua bán cổ phiếu. Có nhiều cách để nộp tiền vào TKCK gồm có:

Cách 1: Nộp tiền nhanh vào TKCK VPS thông qua mã số tài khoản định danh 9611 tại BIDV

Chi tiết hướng dẫn:

Mở app/ website của ngân hàng nhà đầu tư đang sử dụng, vào phần chuyển tiền và nhập các thông tin sau:

  •  Chọn ngân hàng thụ hưởng: BIDV
  •  Số tài khoản thụ hưởng: 9611 + 6 số tài khảon chứng khoán + số tiểu khoản 

*Ví dụ: 6 số cuối của TKCK của nhà đầu tư là 231266, muốn chuyển tiền vào tiểu khoản 1 sẽ thao tác nhập số tài khoản thụ hưởng là: 96112312661

  • Tên người nhận: Họ tên đầy đủ của chủ tài khoản chứng khoán
  • Nội dung: Khách hàng có thể để trống hoặc điều theo nhu cầu. 

Cách 2: Nộp tiền nhanh vào TKCK VPS thông qua mã số tài khoản định danh 0026 tại VPBank.

Cách 3: Nộp tiền nhanh qua tiện ích nạp tiền chứng khoán của ngân hàng liên kết với VPS (BIDV, VPBank, VietinBank, Vietcombank).

Cách 4: Chuyển tiền Online từ tài khoản Ngân hàng của khách hàng đến tài khoản ngân hàng của VPS.

Cách 5: Nộp tiền trực tiếp tại quầy giao dịch của VPS.

Xem chi tiết: Hướng dẫn nộp tiền vào tài khoản chứng khoán VPS

3. Hướng dẫn & hỗ trợ giao dịch

Sau khi mở tài khoản với kênh Tư vấn đầu tư Online, nhà đầu tư sẽ được hướng dẫn và hỗ trợ các vấn đề phát sinh trong suốt quá trình giao dịch như: Nộp/ rút, đặt lệnh, sử dụng phần mềm giao dịch… 

Để được gặp hỗ trợ viên, nhà đầu tư vui lòng liên hệ:

4. Tư vấn đầu tư

Đồng thời, nhà đầu tư sẽ được tham gia vào nhóm Zalo Tư vấn đầu tư. Tại đây, nhà đầu tư nhận được khuyến nghị mua và có thể chat trực tiếp với chuyên gia trong suốt phiên giao dịch.

Không chỉ vậy, vào mỗi 8:30 sáng thứ 2-6 hàng tuần, Livestream “Bắt mạch thị trường” cùng chuyên gia Đỗ Hoàng Quân – Giám đốc tư vấn đầu tư – Bộ phận Tư vấn Online sẽ được phát sóng trên Fanpage VPS SecuritiesYoutube Chứng khoán VPS.

Ngoài ra, nhà đầu tư có thể đón xem Livestream “Đầu tư chứng khoán” được phát sóng vào lúc 20:00 hàng ngày trên kênh Youtube Đầu Tư Từ Đâu bởi chuyên gia Nguyễn Lê Nguyên Vĩ – Chuyên viên Phân tích kỹ thuật – Bộ phận Tư vấn Online VPS. 

Nhà đầu tư có cơ hội đặt câu hỏi về tình hình các mã cổ phiếu trên thị trường cũng như quyết định mua bán, nắm giữ hay theo dõi trong thời điểm hiện tại. xs

Thêm vào đó, nhà đầu tư sẽ nhận được email “Chiến lược giao dịch” hàng ngày (vào lúc 17:30) để có thể cập nhật diễn biến thị trường và đưa ra quyết định đầu tư trong phiên giao dịch tiếp theo.

5. Đào tạo

Bên cạnh đó, nhà đầu tư cũng có thể theo dõi các video đào tạo thực chiến của chuyên gia Đỗ Hoàng Quân tại đây. Trong chương trình 10 ngày giao dịch thực tế cùng Mr. Quân, chúng tôi ứng dụng thực tế hệ thống tư vấn của mình đã xây dựng vào Mua Bán trên tài khoản thật với số vốn 100 triệu đồng. Mời nhà đầu tư cùng theo dõi để biết cách lựa chọn cổ phiếu thế nào, giải ngân ra sao, bán chốt lời và cắt lỗ dựa trên tín hiệu gì.

6. Đặt lệnh mua bán qua phần mềm

Nhà đầu tư đăng nhập vào hệ thống giao dịch SmartOne và tiến hành đặt lệnh mua/ bán chứng khoán. 

-> Xem Hướng dẫn đặt lệnh mua bán chứng khoán trên web SmartOne

-> Xem Hướng dẫn đặt lệnh mua bán chứng khoán trên app SmartOne

IV. Các lưu ý khi đầu tư chứng khoán

  • Tự trang bị kiến thức về thị trường. Xác định mục tiêu đầu tư, mức độ chấp nhận rủi ro và thời gian đầu tư của riêng mình.
  • Bắt đầu với số vốn nhỏ để làm quen với TTCK và giảm thiểu rủi ro thua lỗ.
  • Đa dạng hoá danh mục đầu tư
  • Không để các yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến quá trình ra quyết định đầu tư.
  • Luôn theo sát xu hướng, cập nhật tin tức liên tục để có thể phân tích thị trường một cách chính xác. 
  • Giao dịch theo nguyên tắc
  • Lựa chọn đội ngũ chuyên gia tư vấn với nghiệp vụ và kinh nghiệm dầy dặn. Việc này sẽ giúp nhà đầu tư có những định hướng đúng đắn trong quá trình ra quyết định đầu tư.

Nếu cần hỗ trợ, vui lòng liên hệ Hotline: 0981 084 636

5 comments

Leave a Reply

%d bloggers like this: