Lợi thế cạnh tranh là gì và ý nghĩa trong lựa chọn cổ phiếu

Lợi thế cạnh tranh là gì

Lợi thế cạnh tranh (Competitive advantage) đề cập đến những yếu tố giúp cho doanh nghiệp có khả năng cung cấp các sản phẩm tốt hơn hoặc giá thành rẻ hơn so với các đối thủ trong cùng ngành. Từ đó, lợi thế cạnh tranh sẽ giúp cho doanh nghiệp có được doanh số cũng như biên lợi nhuận vượt trội hơi các đối thủ trong ngành.

Phân loại lợi thế cạnh tranh

Theo phân loại của giáo sư Michael Porter thì lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp về cơ bản bao gồm hai loại chính đó là chi phí thấp và sản phẩm khác biệt. Cụ thể như sau:

Chiến lược chi phí thấp

Với chiến lược này, doanh nghiệp sẽ cố gắng hạ giá thành sản xuất xuống mức thấp nhất, từ đó có thể cung cấp được sản phẩm có chất lượng tương đương với đối thủ nhưng lại có mức giá hấp dẫn hơn nhằm chiến lĩnh thị phần. Ngoài ra chi phí thấp còn giúp doanh nghiệp có được biên lợi nhuận tốt mà không cần tăng giá bán sản phẩm.

Để có được lợi thế về chi phí, doanh nghiệp cần phải có được một hệ thống kiểm soát chi phí hiệu quả, đầu tư vào máy móc, công nghệ để nâng cao năng xuất, kiểm soát và tự chủ được nguồn nguyên liệu đầu vào…

Chiến lược khác biệt hóa sản phẩm

Với chiến lược này, doanh nghiệp sẽ tập trung vào việc sản xuất và cung cấp các sản phẩm mang tính khác biệt và hấp dẫn hơn so với các đối thủ cạnh tranh. Sự khác biệt của sản phẩm có thể đến từ chất lượng, tính năng, thương hiệu, cách thức phân phối…Khi này, khách hàng sẽ sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm của doanh nghiệp.

Để theo đuổi chiến lược khác biệt hóa sản phẩm, doanh nghiệp sẽ phải đầu tư mạnh hoạt động nghiên cứu thị trường, phát triển sản phẩm cũng như đội ngũ nhân lực sáng tạo.

Ý nghĩa của lợi thế cạnh tranh trong đầu tư chứng khoán.

Việc xác định được lợi thế cạnh tranh của các doanh nghiệp sẽ là cơ sở để NĐT so sánh giữa các cổ phiếu trong cùng ngành. Từ đó lựa chọn ra các công ty có sức cạnh tranh vượt trội và vị thế dẫn đầu trong ngành. Vị thế đầu ngành sẽ mang lại cho doanh nghiệp thị phần cao, khả năng tạo ra doanh thu, lợi nhuận cao, dẫn đến cổ phiếu thường có khả năng tăng giá vượt trội cũng như có sức chống chịu tốt hơn khi thị trường chứng khoán gặp khó khăn.

Ví dụ, trong ngành sản xuất thép tại Việt Nam thì Hòa Phát (HPG) là một trong những doanh nghiệp đầu ngành với sức cạnh tranh lớn, đặc biệt là về mặt chi phí:

  • Với quy mô sản xuất lớn và thị phần cao nên HPG có nhiều dư địa tiết kiệm các loại chi phí (như chi phí nguyên liệu đầu vao, chi phí cố định, chi phí bán hàng) hơn so với các đối thủ cùng ngành khác.
  • Việc tiếp tục hoàn thiện chuỗi sản xuất khép kín, nâng cao khả năng tự chủ nguồn nguyên liệu thông qua việc thâu tóm các mỏ quặng sắt sẽ giúp HPG kiểm soát tốt hơn các chi phí đầu vào, hạ giá thành sản xuất.