Tính thanh khoản là gì?
Tính thanh khoản đề cập đến tính hiệu quả hoặc dễ dàng mà tài sản hoặc chứng khoán có thể được chuyển đổi thành tiền mặt sẵn sàng mà không ảnh hưởng đến giá thị trường của nó. Tài sản có tính thanh khoản cao nhất là tiền mặt.
CÁC ĐẶC ĐIỂM ĐÁNG CHÚ Ý
- Tính thanh khoản đề cập đến sự dễ dàng mà một tài sản, hoặc chứng khoán, có thể được chuyển đổi thành tiền mặt sẵn sàng mà không ảnh hưởng đến giá thị trường của nó.
- Tiền mặt là tài sản có tính thanh khoản cao nhất trong khi các vật hữu hình có tính thanh khoản thấp hơn. Hai loại thanh khoản chính bao gồm thanh khoản thị trường và thanh khoản kế toán.
- Tỷ lệ thanh toán ngắn hạn, tỷ lệ thanh toán nhanh và tỷ lệ thanh toán tiền mặt được sử dụng phổ biến nhất để đo tính thanh khoản.
Hiểu về tính thanh khoản
Nói cách khác, tính thanh khoản mô tả mức độ mà một tài sản có thể nhanh chóng được mua hoặc bán trên thị trường với mức giá phản ánh giá trị nội tại của nó. Tiền mặt thường được coi là tài sản có tính thanh khoản cao nhất vì nó có thể được chuyển đổi thành các tài sản khác một cách nhanh chóng và dễ dàng nhất. Các tài sản hữu hình, chẳng hạn như bất động sản, đồ mỹ nghệ và đồ sưu tầm, đều có tính thanh khoản tương đối thấp. Các tài sản tài chính khác, từ cổ phiếu đến các đơn vị hợp danh, nằm ở nhiều vị trí khác nhau trên phổ thanh khoản.
Ví dụ, nếu một người muốn có một chiếc tủ lạnh trị giá 1.000 đô la, tiền mặt là tài sản có thể dễ dàng sử dụng nhất để có được nó. Nếu người đó không có tiền mặt ngoài một bộ sưu tập sách quý hiếm đã được định giá 1.000 đô la, cô ấy khó có thể tìm được ai đó sẵn sàng đổi chiếc tủ lạnh để lấy bộ sưu tập của họ. Thay vào đó, cô ấy sẽ phải bán bộ sưu tập và dùng tiền mặt để mua tủ lạnh. Điều đó có thể ổn nếu người đó có thể đợi hàng tháng hoặc hàng năm để mua hàng, nhưng nó có thể gây ra vấn đề nếu người đó chỉ có một vài ngày. Cô ấy có thể phải bán sách với giá chiết khấu, thay vì chờ đợi một người mua sẵn sàng trả toàn bộ giá trị. Sách hiếm là một ví dụ về tài sản kém thanh khoản.
Có hai loại thanh khoản, bao gồm thanh khoản của thị trường và thanh khoản kế toán, ở bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu về tính thanh khoản của thị trường.
Thanh khoản thị trường
Tính thanh khoản của thị trường đề cập đến mức độ mà một thị trường, chẳng hạn như thị trường chứng khoán của một quốc gia hoặc thị trường bất động sản của một thành phố, cho phép tài sản được mua và bán với giá cả ổn định, minh bạch. Trong ví dụ trên, thị trường tủ lạnh để đổi lấy sách hiếm có tính thanh khoản thấp đến mức, đối với mọi ý định và mục đích, nó không tồn tại.
Mặt khác, thị trường chứng khoán được đặc trưng bởi tính thanh khoản của thị trường cao hơn. Nếu một sàn giao dịch có khối lượng giao dịch lớn không bị chi phối bởi việc bán, giá mà người mua đưa ra trên mỗi cổ phiếu (giá chào mua) và giá mà người bán sẵn sàng chấp nhận (giá bán) sẽ khá gần nhau.
Do đó, các nhà đầu tư sẽ không phải từ bỏ các khoản lãi chưa thực hiện để bán nhanh. Khi chênh lệch giữa giá đặt mua và giá bán tăng lên, thị trường trở nên kém thanh khoản hơn. Thị trường bất động sản thường kém thanh khoản hơn nhiều so với thị trường chứng khoán. Tính thanh khoản của thị trường đối với các tài sản khác, chẳng hạn như phái sinh, hợp đồng, tiền tệ hoặc hàng hóa, thường phụ thuộc vào quy mô của chúng và có bao nhiêu sàn giao dịch mở để chúng được giao dịch.
Đo lường tính thanh khoản
Các nhà phân tích tài chính xem xét khả năng của công ty trong việc sử dụng tài sản lưu động để trang trải các nghĩa vụ ngắn hạn của họ. Nói chung, khi sử dụng các công thức này, tỷ lệ lớn hơn một là mong muốn.
Tỷ lệ thanh toán ngắn hạn
Tỷ lệ thanh toán ngắn hạn là đơn giản nhất và ít nghiêm ngặt nhất. Nó đo lường tài sản lưu động (những tài sản có thể chuyển đổi hợp lý thành tiền mặt trong một năm) so với các khoản nợ ngắn hạn. Công thức của nó sẽ là:
Tỉ lệ thanh toán ngắn hạn = Tài sản ngắn hạn / Nợ ngắn hạn
Tỷ lệ thanh toán nhanh
Tỷ lệ thanh toán nhanh hơi khắt khe hơn. Nó không bao gồm hàng tồn kho và các tài sản lưu động khác không có tính thanh khoản cao như tiền và các khoản tương đương tiền, các khoản phải thu và đầu tư ngắn hạn. Công thức là:
Hệ số thanh toán nhanh = (Tiền và các khoản tương đương tiền + Đầu tư ngắn hạn + Các khoản phải thu) / Nợ ngắn hạn
Tỷ lệ thanh toán tiền mặt
Tỷ lệ thanh toán tiền mặt là tỷ lệ chính xác nhất trong các tỷ lệ thanh khoản. Không bao gồm các khoản phải thu, cũng như hàng tồn kho và các tài sản lưu động khác, tài sản lưu động xác định chặt chẽ tài sản lưu động là tiền hoặc các khoản tương đương tiền.
Hơn cả tỷ lệ thanh toán hiện tại hoặc tỷ lệ thanh toán nhanh, tỷ lệ thanh toán tiền mặt đánh giá khả năng duy trì dung môi của một đơn vị trong trường hợp khẩn cấp – trường hợp xấu nhất – trên cơ sở rằng ngay cả các công ty có lợi nhuận cao cũng có thể gặp rắc rối nếu họ không có khả năng thanh khoản để phản ứng với các sự kiện không lường trước được. Công thức của nó là:
Tỷ lệ tiền mặt = (Tiền và các khoản tương đương tiền + Đầu tư ngắn hạn) / Nợ ngắn hạn
Ví dụ về tính thanh khoản
Về đầu tư, cổ phiếu là một trong những tài sản có tính thanh khoản cao nhất. Nhưng không phải tất cả các cổ phiếu đều được tạo ra như nhau khi nói đến tính thanh khoản. Một số cổ phiếu giao dịch tích cực hơn những cổ phiếu khác trên các sàn giao dịch chứng khoán, có nghĩa là có nhiều thị trường hơn cho chúng. Nói cách khác, chúng thu hút sự quan tâm lớn hơn, nhất quán hơn từ các nhà giao dịch và nhà đầu tư. Những cổ phiếu có tính thanh khoản này thường được xác định bằng khối lượng hàng ngày của chúng, có thể lên tới hàng triệu, thậm chí hàng trăm triệu cổ phiếu.
Ví dụ: vào ngày 16/08/2021, có 18,4 triệu cổ phiếu của Công ty CP Tập đoàn Masan (MSN) được giao dịch trên sàn HOSE dẫn đầu HOSE vào ngày hôm đótrở thành cổ phiếu có tính thanh khoản cao nhất ở Việt Nam vào ngày 16/08/2021.
Các câu hỏi thường gặp về tính thanh khoản
Tại sao tính thanh khoản lại quan trọng?
Nếu thị trường không có tính thanh khoản, thì việc bán hoặc chuyển đổi tài sản hoặc chứng khoán thành tiền mặt sẽ trở nên khó khăn. Ví dụ, bạn có thể sở hữu một vật gia truyền rất hiếm và có giá trị được định giá ở mức 15 tỷ đồng. Tuy nhiên, nếu không có thị trường (tức là không có người mua) cho đối tượng của bạn, thì nó không liên quan vì sẽ không có ai trả ở bất kỳ đâu gần với giá trị được thẩm định của nó – nó rất kém thanh khoản. Để bán được món đồ cổ đó, bạn phải thuê một nhà đấu giá làm môi giới và theo dõi các bên quan tâm tiềm năng, điều này sẽ mất thời gian và phát sinh chi phí. Tuy nhiên, tài sản thanh khoản có thể dễ dàng và nhanh chóng được bán với giá trị đầy đủ của chúng và với chi phí thấp. Các công ty cũng phải nắm giữ đủ tài sản thanh khoản để trang trải các nghĩa vụ ngắn hạn của họ như hóa đơn hoặc bảng lương, nếu không sẽ phải đối mặt với khủng hoảng thanh khoản, có thể dẫn đến phá sản.
Tài sản hoặc chứng khoán có tính thanh khoản cao nhất là gì?
Tiền mặt là tài sản có tính thanh khoản cao nhất, sau đó là các khoản tương đương tiền, là những thứ như thị trường tiền tệ, đĩa CD hoặc tiền gửi có kỳ hạn. Các loại chứng khoán như cổ phiếu và trái phiếu niêm yết trên các sàn giao dịch thường rất thanh khoản và có thể được bán nhanh chóng thông qua nhà môi giới. Đồng tiền vàng và một số đồ sưu tầm nhất định cũng có thể được bán lấy tiền mặt.
Một số tài sản hoặc chứng khoán kém thanh khoản là gì?
Các chứng khoán được giao dịch phi tập trung (OTC) như một số công cụ phái sinh phức tạp thường khá kém thanh khoản. Đối với các cá nhân, một ngôi nhà, một căn hộ chung cư hay một chiếc xe hơi đều có tính thanh khoản kém ở chỗ có thể mất vài tuần đến vài tháng để tìm được người mua và vài tuần nữa để hoàn tất giao dịch và nhận thanh toán. Hơn nữa, phí môi giới có xu hướng khá lớn (ví dụ: trung bình 5-7% cho một nhà môi giới).
Tại sao một số cổ phiếu có tính thanh khoản cao hơn những cổ phiếu khác?
Các cổ phiếu có tính thanh khoản cao nhất có xu hướng là những cổ phiếu có nhiều sự quan tâm từ các tác nhân thị trường khác nhau và có nhiều khối lượng giao dịch hàng ngày. Những cổ phiếu như vậy cũng sẽ thu hút một số lượng lớn hơn các nhà tạo lập thị trường, những người duy trì một thị trường hai mặt chặt chẽ hơn. Các cổ phiếu thanh khoản có chênh lệch giá mua – bán rộng hơn và độ sâu thị trường ít hơn. Những cái tên này có xu hướng ít được biết đến hơn, có khối lượng giao dịch thấp hơn, và thường có giá trị thị trường và biến động thấp hơn. Do đó, cổ phiếu của một ngân hàng lớn như VCB sẽ có xu hướng thanh khoản hơn so với cổ phiếu của một ngân hàng nhỏ như NVB.
Mở tài khoản chứng khoán VPS cùng Đầu Tư Từ Đâu để luôn được cập nhật các mã cổ phiếu khỏe nhất thị trường
Xem chi tiết Quyền lợi khi mở tài khoản chứng khoán VPS với Đầu Tư Từ Đâu
