Suy thoái kinh tế và thị trường chứng khoán

Suy thoái kinh tế là thuật ngữ vĩ mô phản ánh sự suy giảm trong hoạt động kinh tế của một quốc gia. Về lý thuyết, suy thoái kinh tế được ghi nhận khi kinh tế tăng trưởng âm 2 quý liên tục và các số liệu vĩ mô khác như tỷ lệ thất nghiệp cao, thu nhập người dân giảm, tín dụng thắt chặt hay doanh số bán lẻ chậm lại…Sự suy thoái kinh tế ở mức trầm trọng hơn được gọi là khủng hoảng kinh tế.

suy thoái kinh tế

Thống kê từ năm 1959 tới nay thì ở Mỹ trải qua 8 cuộc suy thoái. Trong đó có 2 cuộc khủng hoảng kinh tế thực sự là những năm 1980-1983 và giai đoạn 2007-2008.

Mối liên hệ giữa suy thoái kinh tế và thị trường chứng khoán

Suy thoái kinh tế rất khó có thể dự báo được vì mỗi thời kỳ sẽ có những hình thái, biến số khác nhau tác động đến nền kinh tế nhưng có điểm chung là phần lớn đều xảy ra do các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới mạnh tay trong công cuộc chống lạm phát bằng các công cụ chính sách tiền tệ như tăng mạnh lãi suất, từ đó khiến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp gặp khó khăn.

Để biết được nền kinh tế có bước vào giai đoạn suy thoái hay không thì có 2 cách để xác định:

Cách thứ nhất là dựa vào các chỉ báo nhanh (leading indicators), trong đó chứng khoán là chỉ báo như vậy để nhà đầu tư có thể dự đoán, vì bản chất chứng khoán là sự kỳ vọng và là phong vũ biểu của nền kinh tế. Sự sụt giảm mạnh của chỉ số chứng khoán là điềm báo cho thấy nền kinh tế đang chuẩn bị bước vào giai đoạn suy thoái.

giai đoạn suy thoái

Cách thứ hai là dựa vào các chỉ báo chậm (lagging indicators) là những số liệu vĩ mô được cập nhật hàng tháng như lao động, tỷ lệ thất nghiệp, thu nhập, chỉ số năng lực sản xuất…thường thì những chỉ báo này mang tính chất xác nhận thêm rằng nền kinh tế đã thực sự bước vào giai đoạn suy thoái.

Do vậy, có thể khẳng định chứng khoán đi trước kinh tế, khi nền kinh tế vào khủng hoảng thì trước đó vài quý chứng khoán đã rơi vào thị trường con gấu rồi (giảm hơn 20% từ đỉnh). Nên nhìn về kinh tế hiện tại để dự đoán chứng khoán là góc nhìn chưa toàn diện, thay vào đó muốn dự đoán được chứng khoán thì nên nhìn vào cách vận động của dòng tiền trên thị trường chứng khoán hiện tại hay nói cách khác là nên phân tích hành động của những nhà đầu tư hiện tại đang là như thế nào điều đó mới có nhiều ý nghĩa.

Nếu nền kinh tế thực sự phát ra tín hiệu rõ ràng là suy thoái thì khả năng đó cũng là đáy chứng khoán khi các ngân hàng trung ương sẽ bắt đầu thực hiện nới lỏng chính sách tiền tệ, bơm tiền để kích thích nền kinh tế tăng trưởng trở lại.

Mở tài khoản chứng khoán VPS – Tham gia cùng Đầu Tư Từ Đâu để luôn được cập nhật các cổ phiếu khỏe nhất thị trường

Xem chi tiết Quyền lợi khi mở tài khoản chứng khoán VPS với Đầu Tư Từ Đâu

đường cong lợi suất đảo ngược

Đường cong lợi suất đảo ngược tác động như thế nào đến chứng khoán?

Đường cong lợi suất đảo ngược là một trong những chỉ báo quan trọng được giới đầu tư quan sát thường xuyên, không ít lần những pha biến động lớn của TTCK đến từ sự đảo ngược của đường cong lợi suất. Vậy đường cong lợi suất có ý nghĩa như nào với thị trường chứng khoán, chúng ta cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây:

Đường cong lợi suất là gì?

Đường cong lợi suất là sự chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu kỳ hạn dài ngày và lợi suất trái phiếu kỳ hạn ngắn ngày. Trong phần lớn thời gian thì sự chênh lệch này là con số dương bởi nhà đầu tư đòi hỏi lợi suất cao hơn khi bị “chôn vốn” trong khoảng thời gian dài hơn. Vì thế, đường cong lợi suất thường có xu hướng dốc lên và đây là diễn biến được xem là bình thường.

Thế nào là đường cong lợi suất đảo ngược?

đường cong lợi suất đảo ngược
Các thời điểm đường cong lợi suất đảo ngược

Khi lợi suất kỳ hạn dài nhỏ hơn lợi suất kỳ hạn ngắn khiến mức chênh lệch này rơi xuống mức âm thì đó được định nghĩa là đường cong lợi suất đảo ngược. Ví dụ, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm nhỏ hơn lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm.

Vì sao đường cong lợi suất đảo ngược?

Chính sách tiền tệ của Fed thường có tác động trực tiếp vào lợi suất trái phiếu ngắn hạn. Còn lợi suất trái phiếu dài hạn thì chịu tác động bởi tâm lý nhà đầu tư kỳ vọng vào chính sách trong vài năm tới của Fed. Do đó, khi đường cong lợi suất đảo ngược là tín hiệu được cho là bất thường bởi khi ấy nhà đầu tư đang bi quan hơn về triển vọng kinh tế trong dài hạn nên sẵn sàng chấp nhận bị chôn vốn lâu bằng cách cầm trái phiếu trong dài hạn, hơn là bỏ tiền vào đầu tư ở những tài sản mang tính rủi ro cao khiến lợi suất trái phiếu dài hạn trở nên thấp hơn.

Đường cong lợi suất đảo ngược báo hiệu điều gì?

Sự đảo ngược cũng đường cong lợi suất không phải là nguyên nhân châm ngồi cho cuộc suy thoái kinh tế mà nó đơn thuần chỉ là những kỳ vọng của nhà đầu tư về triển vọng kinh tế ảm đạm trong dài hạn mà thôi. Tuy nhiên, đây là chỉ báo được yêu thích bởi nó đã dự đoán đúng trong 5 cuộc suy thoái kinh tế gần nhất. Và trung bình phải mất 22 tháng kể từ khi chỉ báo đường cong lợi suất đảo ngược xuất hiện thì suy thoái kinh tế mới thực sự xảy ra.

Điều gì đang diễn ra vào lúc này?

đường cong lợi tức đảo ngược là gì

Cuộc họp chính sách tháng 3/2022 vừa qua, Fed đã quyết định tăng lãi suất trước sức ép lạm phát đạt kỉ lục trong vòng 40 năm qua. Và dự kiến trong năm 2022, Fed sẽ có thêm 5-6 lần tăng lãi suất nữa, điều này khiến lợi suất trái phiếu ngắn hạn tăng mạnh, còn lợi suất dài hạn cũng tăng nhưng không nhiều. Tuy nhiên, giới đầu tư lại lo ngại khi Fed đẩy mạnh việc tăng lãi suất để chống lạm phát có thể khiến kinh tế rơi vào suy thoái và fed sẽ lại quay về chu kỳ cắt giảm lãi suất để kích thích kinh tế. Do đó, việc đường cong lợi suất đảo ngược chính là phản ánh kỳ vọng của nhà đầu tư về khả năng suy thoái kinh tế xảy ra và Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong dài hạn!

Tác động như thế nào đến thị trường chứng khoán?

đường cong lợi suất đảo ngược tác động như thế nào đến thị trường chứng khoán

Chỉ số S&P 500 thường phản ứng rất tốt trong ngắn hạn sau khi đường cong 2y/10ys đảo ngược, cú thể là trong khoảng thời gian 3 tháng sau đó thì tăng hơn 2%, 6 tháng sau đó tăng hơn 4% và tăng trung bình 12% trong khoảng thời gian 1 năm.

Sau khoảng 6-18 tháng thì TTCK Mỹ mới đảo chiều và tạo lợi nhuận âm. Nếu tính trong 12 lần đường cong 10Y-2Y “đảo ngược”, chỉ báo này cũng dự báo chính xác suy thoái trong 9 lần. Do vậy, về dài hạn sau 1 năm có tín hiệu đảo ngược lợi suật này thì diễn biến TTCK sẽ rất khó khăn!

Mở tài khoản chứng khoán VPS – Tham gia cùng Đầu Tư Từ Đâu để luôn được cập nhật các cổ phiếu khỏe nhất thị trường

Xem chi tiết Quyền lợi khi mở tài khoản chứng khoán VPS với Đầu Tư Từ Đâu